home arrow artikelen

A dangerous psychiatry in bloom PDF Afdrukken
This article will describe the dangers of a naturalistic psychiatry such as they have become apparent during the last decade. A subjectless psychiatry which focuses on a one-dimensional concept of a disease, is a psychiatry which shows shortcomings towards their patients. As a consequence of this psychiatry will loose the designation ‘anthropological’ and will be reduced to a pseudoscientific monster from a scientific point of view.
lees verder...
 
A search for the subject in psychiatry PDF Afdrukken
Introduction
Every science has its own object. Astronomy studies the cosmos, and languages are the subject of linguistic research. Psychiatry as well has an object: humans and their suffering. But using this object determination we soon arrive at different opinions about humans. If we take humans as biological beings who only differ from other biological beings in their ability to adapt, a purely biological approach in psychiatry seems justified to me.  In that sense human suffering could be the object of research. But this does not apply to psychiatry, because the psychiatric human being communicates his suffering to somebody, has intentions and a self-conscience.
lees verder...
 
Aimée van Lacan PDF Afdrukken

Een geval van zelfbestraffende paranoïa

    En wat uw taal heeft aangeraakt
    thans is het aan uzelf verricht!:
    de dag, die uit de nacht ontwaakt,
    de dauw, het ongerepte licht.

    Ida Gerhardt

lees verder...
 
All in the family PDF Afdrukken

Een integratie van systeemtherapie en psychoanalyse
De systeemtherapie en de psychoanalyse lijken vaak op gespannen voet met elkaar te staan vanwege hun schijnbaar uiteenlopende paradigmata. Toch hebben zij nogal wat gemeenschappelijk, zeker wanneer men het gezin als bakermat van het subject beschouwt. In dit artikel wordt de systeemtherapie vergeleken met de structuralistische psychoanalyse van Jacques Lacan, in wiens ideeën vele interactionele momenten zijn terug te vinden. Relationele aangelegenheden blijken bepalend te zijn voor de structuur van het subject. Juist dit subject lijkt uit de systeemtheorie verdreven te zijn. Het gesignaleerde gat in de systeemtheorie wordt opgevuld met de structurele psychoanalyse die een opvallend systemisch karakter draagt.

lees verder...
 
Concerning the symptom PDF Afdrukken
The working of signs in illnesses and cures.
lees verder...
 
De psychotische structuur bij de Ierse schrijver James Joyce PDF Afdrukken

Eind 1998 kreeg ik het verzoek van mevrouw Lysy om iets te vertellen over ‘Ulysses’ van James Joyce in het kader van haar Séminaire over de psychose. (Lysy, 1998). Graag heb ik deze opdracht aanvaard, maar al gauw bleek de opdracht een onmogelijkheid in te sluiten. Alles zeggen over ‘Ulysses’ is onmogelijk, niets zeggen trouwens ook. Ergens tussen niets en alles zal mijn verhaal zich afspelen. Het zal veeleer een impressie zijn dan een geleerde uiteenzetting. Wanneer ik er in slaag u door mijn voordracht aan het lezen van ‘Ulysses’ te zetten, voel ik mij in mijn opzet geslaagd.

lees verder...
 
De structuur van de psychotherapeutische relatie PDF Afdrukken

Het subject in de therapeutische relatie volgens het structuralisme van Lacan
Om tot een karakterisering van de psychotherapeutische relatie te komen, wordt eerst stilgestaan bij het statuut van het subject als reflexief subject dat niet geheel en al met zichzelf samenvalt. De hierme samenhangende afstand tot zichzelf is tevens voorwaarde voor het verwerven van identiteit die in twee fasen tot stand komt: langs imaginaire en symbolische weg. In de therapeutische situatie staan twee subjecten tegenover elkaar en spelen onderscheiden rollen. Het verlangen van de patiënt om de waarheid over zichzelf te kennen laat hem of haar verbeelden dat de therapeut degene is die deze waarheid kent. Het therapeutisch proces dient ertoe te leiden dat de patiënt erkent dat hij fundamenteel gescheiden is van zijn waarheid, maar dat hij desondanks zijn verlangen naar zijn waarheid in woorden moet uitdrukken. Dat weten is het doel van de therapie.

lees verder...
 
De structuur van het psych(iatr)isch symptoom PDF Afdrukken
Une lettre arrive toujours à destination, Jacques Lacan, 'La lettre volée'
lees verder...
 
De uil van Minerva en de muis van Darwin. PDF Afdrukken
Dit jaar viert het Tijdschrift voor Psychiatrie haar 50 jarig bestaan. Dat wordt zoals gebruikelijk gevierd met een jubileum uitgave die binnenkort zal verschijnen. Mij werd gevraagd voor deze gelegenheid een essay te schrijven waarin de afgelopen 25 jaar de revue zouden passeren. Ik heb mijn tekst geschreven en ingeleverd, maar de redactie vond het niet passen in het jubileumnummer; niet wetenschappelijk en de inhoud zou niet overeenkomen met de huidige werkelijkheid; een tegenstelling tussen een naturrwetenschappelijke psychiatrie en een hermeneutische psychiatrie; deze tegenstelling zou al lang overwonnen zijn. Om u zelf te laten oordelen volgt hier de ongecensureerde tekst van de fabel van de uil en de muis.
lees verder...
 
Een gevaarlijke psychiatrie in bloei PDF Afdrukken

Wie wat vindt heeft slecht gezocht.  Rutger Kopland


In dit artikel worden de gevaren beschreven van een naturalistische psychiatrie zoals die zich de laatste decennia aftekent. Een psychiatrie zonder subject waarin een JJndimensioneel ziektebegrip centraal wordt gesteld is een psychiatrie die patiënten tekort doet. De psychiatrie verliest daarmee het predikaat 'antropologisch' en is in wetenschappelijk opzicht verworden tot een pseudowetenschappelijk gedrocht.

lees verder...
 
Een uitgesproken zwijgen PDF Afdrukken
"Gij zult alles zeggen wat in u opkomt, hoe futiel het u ook toeschijnt, uw dromen, gedachten en verlangens, het is zelfs uw plicht dat alles zonder reserves uit te spreken".
lees verder...
 
Het kleine verschil PDF Afdrukken

Enkele beschouwingen over migranten-hulpverlening.
Verschillen worden meestal opgevat als problematisch, zeker wanneer het de behandeling van patiënten uit een andere cultuur betreft. In dit artikel wordt verschil juist opgevat als een voorwaarde om communicatie op gang te brengen en te bevorderen. Aan deze gedachte ligt het differentie-denken van Jacques Derrida ten grondslag. Bij de behandeling van migranten en hun familie worden de verschillen breed uitgemeten in de hoop dat er communicatie op gang komt. Psychopathologie wordt daarbij in de breedste zin van het woord opgevat als communicatiestoornis.

lees verder...
 
John Conolly, een hervormer in de psychiatrie PDF Afdrukken

John Conolly (1794-1866) heeft een plaats gekregen in de annalen van de psychiatrie als hervormer van de grote inrichtingen in Engeland. Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met de "Non-Restraint" behandeling van patiënten. Deze methode was alom tegenwoordig in het 19e eeuwse Europa. Vanaf 1790, onder invloed van de ideeën van de Franse Revolutie, pleitte Philippe Pinel voor een rationele en humane benadering van psychiatrische patiënten.

lees verder...
 
Jouissance a cinque voci PDF Afdrukken

Muziek en het onmogelijke genieten, Carlo Gesualdo di Venosa
Don Carlo Gesualdo, vorst van Venosa, graaf van Conza, marquis van Laino, Rotonda en San Stefano, hertog van Caggiano en leenheer van Frigento, Acquaputrida, Paterno, Cantomango, San Barabato, Boneto, Luceria, San Lupolo en Gesualdo was de laatste en tevens beroemste nakomeling van de in de nabijheid van Napels woonachtige adelijke familie Gesualdo.

lees verder...
 
La petite difference PDF Afdrukken
Quelques observations sur la thérapie aux migrants
La vérité ne serait qu’une
surface, elle ne deviendrait
vérité profonde, crue, désirable
que par l’effet d’un voile: qui tombe sur elle.

Jacques Derrida; Éperons
lees verder...
 
Lacan on psychosis PDF Afdrukken

Lacan on Psychosis. The structure of the psychotherapeutic relationship with psychotics.
Psychotherapy with psychotics is difficult and for many therapists impossible. Before we can answer the question of the (im-)possibility of psychotherapy with psychotics, we must know what the essence is of the therapeutic relationship.

lees verder...
 
Managers als wormvirussen in de GGZ PDF Afdrukken
Sinds twee jaar heeft onze instelling een nieuwe organisatievorm gekregen, een zogenaamde matrixstructuur, waarbij drie ordeningen zijn samengebracht, te weten de hiërarchische zorglijn, de inhoudelijke programmalijn en de inhoudelijk-verantwoordelijke lijn van eerste geneeskundigen.
lees verder...
 
Op weg naar een totalitaire psychiatrie? PDF Afdrukken
De laatste jaren ben ik een aantal keren geschrokken van standpunten van sommige collega’s binnen de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Deze standpunten vertegenwoordigen een absoluut weten en gaan gepaard met een ernstige diskwalificatie van andere meningen. De vertegenwoordigers van deze standpunten roepen zelfs op tot excommunicatie van collega’s die hun mening niet delen. Lange tijd heb ik mijn verontrusting slechts in kleine kring meegedeeld , maar ik beschouw het als mijn morele en wetenschappelijke plicht om mijn verontrusting in grotere kring bekend te maken.  Om te weten waarover het handelt, dien ik meer concreet te worden.
lees verder...
 
Op zoek naar het subject in de psychiatrie PDF Afdrukken

Iedere wetenschap heeft haar object. De astronomie bestudeert de kosmos en de talen zijn voorwerp van onderzoek voor de linguïstiek. Ook de psychiatrie heeft haar object: de mens en zijn lijden. Maar met deze object-bepaling komen we al gauw uit bij de verschillende opvattingen over de mens. Wanneer men de mens opvat als een biologisch wezen dat alleen maar in zijn adaptatie-vermogen verschilt van andere biologische wezens, dan lijkt mij een puur biologische benadering in de psychiatrie gerechtvaardigd. In die zin zou de mens in zijn lijden bestudeerd kunnen worden als een object. Dit gaat echter niet op in de psychiatrie omdat de psychiatrische mens zijn lijden meedeelt aan de ander, intentioneel is èn een zelfbewustzijn heeft.

lees verder...
 
Over het symptoom PDF Afdrukken
De werking van tekens bij ziekte en genezing.
Het symptoom speelt een centrale rol in de geneeskunde. Iedere arts stelt een diagnose aan de hand van deze tekens. Ook bij de behandeling laat hij zich leiden door de verandering in de symptomatologie. Het verloop van een ziekte wordt afgelezen aan het gedrag van de symptomen. Gaat de koorts omlaag, dan is herstel in zicht. Gaat de koorts omhoog, dan dreigt gevaar. Wordt het gelaat van de patiënt blauw, bleek of rood? Hippocrates wist aan de hand van de verandering van ziektetekenen de afloop van een ziekte te voorspellen; faust of infaust. Zijn uitspraken kon hij doen op grond van vele waarnemingen.
lees verder...
 
Over perversies PDF Afdrukken

Lacan en de psychopathologie.
Men hoort nogal eens beweren dat Lacan onbegrijpelijk is en niet toepasbaar zou zijn in de praktijk. Dat laatste is zeker niet waar en van het eerste kan worden gezegd dat de ideeën van Lacan even moeilijk en complex zijn als de mens zelf. Hoedt u dus voor simplisme wanneer het over de mens gaat.

lees verder...
 
Pleidooi voor een geneesheer-directeur in de psychiatrie PDF Afdrukken

Het komt regelmatig voor dat ik aan mijn gesprekspartner een uitroep van ongeloof ontlok wanneer ik hem of haar meedeel dat er in het ziekenhuis waar ik werk geen medicus in de Raad van Bestuur zit. Voor mij is deze situatie geenszins nieuw en ik zou ook er ook vrede mee kunnen hebben ware het niet dat er te veel zaken gebeuren de laatste jaren die het primair proces, het behandelen van psychiatrische patiënten, ernstig frustreren en hier en daar zelfs in gevaar brengen. Oorzaak hiervan is dat de beroepsmanagers te ver afstaan van de gebeurtenissen op de werkvloer en weinig verstand hebben van de specifieke problemen die zich in de psychiatrie voordoen.

lees verder...
 
Psychoanalyse als histologie van de ziel PDF Afdrukken
De psychoanalyse stelt zich tot taak het zielenleven bloot te leggen, maar weet zij wel wat de ziel is? Inmiddels heeft de ziel een lange geschiedenis achter de rug en wordt zij door sommigen dood verklaard. In die zin onder-scheidt zij zich niet van God. Wat is dat, de ziel? Waaruit bestaat zij? Wat is haar structuur? In dit artikel wordt de ziel geanalyseerd aan de hand van een uitgewerkte metafoor van de histologie en het fantasma. Beide draden vormen het weefsel waaruit de ziel is samengesteld.
lees verder...
 
Reactie op Milders, Nieweg en van Tilburg PDF Afdrukken

Een creatieve onmogelijkheid
De laatste aflevering van het Tijdschrift voor Psychiatrie heeft mijn meer dan normale belangstelling gewekt: maar liefst drie teksten die de fundamenten van ons vak raken. Het opent met een redactioneel van Milders (2005), verder een artikel van Nieweg (2005) met daarop een commentaar van Van Tilbrug (2005), alle drie over de relatie tussen lichaam en geest en de wetenschappelijke verwerking ervan. In deze reactie ga ik in op het epistemisch probleem dat deze artikelen verbindt: de verhouding tussen hermeneutiek en natuurwetenschap.

lees verder...
 
Reflecties van een zwarte spiegel PDF Afdrukken

Een analytische ontmoeting met een psychoticus.
Dit artikel is een casuïstisch verslag van een psychosebehandeling. Psychotherapie bij psychotici is een hachelijke onderneming omdat de referentiekaders van patiënt en behandelaar zover uiteen liggen waarbij een misverstand gauw is gerezen hetgeen niet zelden gevolgd wordt door het verbreken van de relatie; een patroon dat zich in het leven van een psychoticus al zo vaak heeft voorgedaan. In Nederland bestaat er weinig psychotherapeutische ervaring met psychotici terwijl vele ook psychotherapeutisch opgeleide hulpverleners met deze groep patiënten veelvuldig in aanraking komen. Dit artikel kan therapeuten meer inzicht verschaffen in de wereld van de psychoticus omdat het dicht bij de praktijk blijft. De tekstfragmenten worden gevolgd door korte commentaren.

lees verder...
 
© 2007 Autonome Vormgevers